ภูมิปัญญาท้องถิ่นตำบลจะรัง วิถีตาลตโนดวิถีตาลจะรัง แหล่งกำเนิดความหวานธรรมชาติ 100 เปอร์เซ็นต์ 

ทุ่งตาลโตนด ในตำบลจะรัง อำเภอยะหริ่ง จังหวัดปัตตานี อยู่ไม่ไกลจากหาดปะนาเระมากนัก เป็นแหล่งผลิตนํ้าตาลจากตาลโตนดที่มีคุณภาพ นอกจากความสมบูรณ์ของต้นตาลในพื้นที่

ซึ่งให้นํ้าตาลบริสุทธิ์สำหรับกระบวนการทำนํ้าตาลแล้ว กำลังผลิตที่สำคัญ คือ ชาวบ้านในชุมชนจะรัง ที่รวมกลุ่มกันจัดตั้งวิสาหกิจชุมชนตาลจะรังขึ้น เป็นการรวมกลุ่มกันอย่าง

เหนียวแน่น มีความตั้งใจสืบทอดภูมิปัญญา วิถีชีวิต ที่เชื่อมโยงกับธรรมชาติและบริบทพื้นที่ของคนจะรังอย่างจริงจัง

คนทำตาล เป็นอาชีพที่ยังคงพึ่งพิงธรรมชาติเป็นหลัก มีองค์ความรู้ในการใช้ประโยชน์จากตาลโตนดและพืชพรรณต่างๆในชุมชนจะรังที่สืบทอดกันมานาน ปราชญ์ทำตาลที่นี่ ยังคงรักษา

และใช้งานเครื่องไม้เครื่องมือ ส่งต่อเทคนิค วิธีการ และองค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องในกระบวนการได้มาซึ่งนํ้าตาลโตนดให้คนรุ่นหลังอย่างต่อเนื่อง นับว่าเป็นบทบาทสำคัญในการรักษา

ภูมิปัญญาท้องถิ่นอันเป็นเอกลักษณ์ในวิถีตาลโตนดที่ยังคงมีให้เห็นและเป็นอยู่ที่ชุมชนจะรัง